Winter in Andijk, maar het landschap slaapt niet |
Sneeuw op het riet, vossensporen langs de waterkant. En ondertussen gaan de voorbereidingen voor de aanleg van fase 2 van LIFE Watersource gewoon door.
In deze nieuwsbrief nemen we je mee in wat we de afgelopen maanden zagen bij het demonstratieproject LIFE Watersource in Andijk. Daarnaast delen we wat de plannen de komende tijd zijn en welke stappen we nu zetten voor de Klimaatbuffer IJsselmeer. |
|
|
|
| |
|
|
LIFE Watersource in de winter |
De afgelopen maanden liet het gebied zich van een andere kant zien. Het jonge landschap heeft een strenge winter goed doorstaan. Bovengronds lijkt het landschap in rust: het riet staat er stevig bij, maar groeit nauwelijks meer. Onder water gebeurt juist van alles. Ook in de koude maanden blijft de vegetatie (begroeiing) zich langzaam ontwikkelen en ontstaat stap voor stap de basis van het ecosysteem.
De sneeuw van begin dit jaar was niet alleen mooi, maar het maakte ook veel zichtbaar. Op sommige dagen lag LIFE Watersource onder een witte deken, met sporen die precies laten zien wie of wat er langs de waterkant leeft. We vonden zelfs sporen die laten zien dat er een vos op jacht is geweest, inclusief het bewijs dat hij een meerkoet te pakken heeft gekregen! Een klein tafereel, maar het laat iets groters zien. Dit is geen afgesloten proefopstelling, het is een plek waar natuur vanaf dag één haar plek inneemt.
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Sector Natuur en Beleving op bezoek in Andijk |
Eind januari verwelkomden we collega’s van onze sector Natuur en Beleving in Andijk. Veel van hen werken in de duinen aan de andere kant van de provincie en zijn daar dagelijks met de natuur bezig. Andijk is voor velen een minder bekende plek en sommige collega’s waren er zelfs voor het eerst. Juist daarom was het goed om hier samen stil te staan bij wat hier straks staat te gebeuren. Op 250 hectare, zo’n 350 voetbalvelden, bouwen we aan een waterzuiverend natuurgebied met nieuwe voorraadbekkens. Een plek die helpt om Noord-Holland voor te bereiden op een toekomst met extremer weer. Zodat we toegang tot voldoende betaalbaar drinkwater kunnen blijven garanderen. Oók in tijden van klimaatverandering, verzilting, langdurige droogte en vervuiling.
We trapten af met een korte presentatie over de Klimaatbuffer IJsselmeer en de LIFE Watersource demo. Daarna gingen we snel de diepte in, want er zat veel kennis in de zaal en die wilden we goed benutten. In drie groepen spraken we over natuur, beleving en samenwerking met de community. Dit is een open netwerk van mensen en organisaties binnen en buiten PWN die meedenken, meedoen en kennis delen over natuur als oplossing. We vroegen om praktische tips voor de volgende stappen. Welke natuurwaarden zijn hier kansrijk? Wat vraagt het beheer in een gebied dat nog volop in ontwikkeling is? Hoe maak je ruimte voor natuurbeleving en educatie op kleine schaal, met respect voor de natuur? En met welke partijen is het logisch om samen te werken?
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Een verbinding voor vissen: de hevelvistrap |
LIFE Watersource fungeert als een kraamkamer voor vissoorten uit het IJsselmeer en verbindt het open water met het achterliggende landschap.
De vishevel van LIFE Watersource is de doorgang die deze verbinding mogelijk maakt. Via een hevel, een buis die water over een hoogteverschil laat stromen, brengen we water uit de landschappen die we zelf hebben aangelegd naar het IJsselmeer. Zo ontstaat een herkenbare stromingsrichting voor vissen naar het open water. Voor veel soorten is die stroming een natuurlijk signaal om tegen de stroom in te trekken wanneer zij willen paaien.
Via de hevelvistrap kunnen zij het gebied binnenzwemmen en gericht op zoek gaan naar geschikte voortplantingsplekken. Dit zijn ondiepe zones met veel structuur en beschutte oevers. Kuit (viseitjes) en jonge visjes zijn daar beter beschermd en vissen hebben meer kans om gezond op te groeien.
Om te begrijpen wat deze doorgang werkelijk oplevert, monitoren we de vissen die gebruikmaken van de hevelvistrap en het gebied zelf. We registreren de soort, grootte en aantallen van de vissen die passeren en die we in het landschap terugzien. Als het goed is zwemmen de jonge vissen nadat ze opgroeien ook weer terug richting het IJsselmeer. Zo creëren we een verbinding met het landschap en het open water. Zo volgen we niet alleen wie het gebied weet te vinden, maar ook of jonge vissen er opgroeien en welke soorten er structureel gebruik van de doorgang maken.
Stap voor stap bouwen we zo inzicht op in hoe LIFE Watersource bijdraagt aan het functioneren en de versterking van het (vis)ecosysteem van het IJsselmeer.
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Doe mee vanaf de dijk: deel je waarnemingen! |
Wist je dat jij ook kunt bijdragen aan het onderzoek binnen LIFE Watersource? Vanaf de dijk in Andijk kun je verrassend veel vogels en andere dieren spotten. Een fijne plek om te beginnen is bij het informatiebord van LIFE Watersource: daar heb je goed zicht over het gebied. Je komt hier door de dijk op te lopen tegenover Dijkweg 83. Neem bij voorkeur een verrekijker mee.
Deel jouw waarnemingen via waarneming.nl (of de app Observation). Zo help je mee om in beeld te krijgen welke soorten er in het gebied voorkomen en hoe LIFE Watersource zich ontwikkelt. Jouw melding komt direct terecht op onze LIFE Watersource-pagina binnen waarneming.nl. De onderzoekers kunnen de verzamelde data gebruiken voor verdere analyse.
Doorloop deze 3 stappen om mee te doen:
- Download de app Observation of ga naar waarneming.nl en maak een account aan (of log in).
- Doe je waarneming vanaf de dijk (bij voorkeur bij het LIFE Watersource-bord) en voer de soort in (een foto helpt).
- Sla je waarneming op: jouw bijdrage verschijnt op de LIFE Watersource-pagina.
Samen maken we zichtbaar wat er leeft in LIFE Watersource. Doe je mee? |
|
|
|
| |
|
|
|
|
Klimaatbuffer IJsselmeer: NRD en Nota van Antwoord gepubliceerd |
We bereikten een belangrijke mijlpaal: eind januari publiceerden we de definitieve Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en de Nota van Antwoord (NvA). Dat is een belangrijke stap in de milieueffectrapportage (MER), het stappenplan dat we doorlopen voor de Klimaatbuffer IJsselmeer.
In de NRD staat hoe we de effecten op mens, milieu en omgeving gaan onderzoeken. En welke alternatieven we daarbij meenemen.
In de NvA lees je welke 10 reacties we kregen van omwonenden en belanghebbenden en wat onze reacties daarop waren. De NRD vormt de basis voor het project-milieueffectrapport (MER). Als dit rapport klaar is, kan de omgeving ook daarop reageren. Zo blijven we, onder andere, in contact met de mensen in de omgeving.
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Onderzoeken in en rond het gebied |
Voordat we keuzes maken over hoe de Klimaatbuffer eruit komt te zien, brengen we het gebied waar deze komt te liggen goed in kaart. We doen dit onder water en in de bodem. Dat voorkomt verrassingen later en helpt ons om straks weloverwogen keuzes te kunnen maken.
Zo is een bureauonderzoek naar mogelijke ontplofbare oorlogsresten uitgevoerd. Er blijken mogelijk vliegtuigwrakken in de bodem aanwezig te zijn. Of die er daadwerkelijk liggen, komt hopelijk in vervolgonderzoek boven water.
Ook zijn onderzoeken gestart naar bodemopbouw en -kwaliteit, archeologie, ecologie en waterkwaliteit. Veel van deze veldonderzoeken vinden plaats vanaf het water met boten. In het eerste en tweede kwartaal van 2026 kun je deze werkzaamheden mogelijk vanaf de dijk in Andijk zien.
In een volgende nieuwsbrief delen we meer, zodra de resultaten van deze onderzoeken duidelijker zijn en we ze goed kunnen toelichten.
|
|
|
|
| |
|
|
|
